Tarihçe
Uluslararası PEN Kulüpleri Federasyonu
PEN International
www.pen-international.org
1921’de Londra’dan yola çıkan PEN, dünya yazar ve çevirmenleri için tanışma, tartışma ve dayanışma ortamıdır. Edebiyatı yüceltmek ve dünyanın neresinde olursa olsun düşünce ve ifade özgürlüğünü savunmak, korumak ve yaymak için çalışır. 102 ülkede 145 özerk merkezden oluşan bir kulüpler federasyonudur. 20 bin üyesi vardır. P.E.N. adı üç kelimenin baş harflerinden oluşturulmuştur:
Poets (Şairler) Essayists (Denemeciler) Novelists (Romancılar)
Uluslararası PEN Kongresi yılda bir yapılır. PEN’in uluslararası kongrelerinde üç resmi dili vardır: İngilizce, Fransızca, İspanyolca. Uluslararası PEN Kongresi’ne ev sahipliği yapan kardeş merkez, bu üç dilde çeviri sağlamakla yükümlüdür.
Uluslararası Yönetim Kurulu: Burhan Sönmez (Başkan), Arne Svingen (Sekreter), Eric Lax (Sayman), Beatrice Lamwaka, Tanja Tuma, Ege Dündar, Gabriel Seisdedos, Salil Tripathi, Kim Echlin, Mads Julius Elf.
Tarık Günersel 2010 Tokyo Kongresi’nde Uluslararası Yönetim Kurulu’na seçilmiş ve iki yıl görev yapmıştır.
II PEN Türkiye Merkezi / PEN Turkey Centre
1950’de Halide Edip Adıvar’ın öncülüğünde Türk PEN Kulübü adıyla kurulan merkezimiz, 12 Eylül 1980 darbesi üzerine kapanmış, 1989’da Yaşar Kemal’in öncülüğünde hayata döndürülmüştür. PEN Yazarlar Derneği’nin Olağan Genel Kurulu üç yılda bir, ocak ayının üçüncü cumartesi günü İstanbul’da toplanır.
Başkanlar: Halide Edip Adıvar, Refik Halit Karay, Sabri Esat Siyavuşgil, Yaşar Nabi Nayır, Tahsin Yücel, Yaşar Kemal, Şükran Kurdakul, Alpay Kabacalı, Nebile Direkçigil, Üstün Akmen, Vecdi Sayar, İnci Aral, Tarık Günersel, Zeynep Oral, Halil İbrahim Özcan.
Şimdiki Yönetim Kurulu: Başkan Halil İbrahim Özcan, İkinci Başkan C. Hakkı Zarif, Genel Sekreter İrem Barutçu, Uluslararası Sekreter A. Fuat Sevimay, Sayman Şenel Gökçe, K. Suat Karantay ve S. Nazan Moroğlu.
Daha kapsamlı bilgi için lütfen bkz: Yönetim, Temsilciler, Komiteler.
III Uluslararası PEN Tüzüğü/ PEN International Charter
Uluslararası P.E.N. Tüzüğü, Uluslararası PEN Kongrelerinde önerilerek kabul edilen kararlara dayanılarak hazırlanmıştır. PEN şu maddeleri onaylar:
1. Edebiyat sınır tanımaz; siyasal ve uluslararası karışıklık durumunda bile insanlar arasında ortak bir alan olarak korunmalıdır.
2. Bütün koşullarda -özellikle savaşta- sanat eserleri -en geniş kapsamıyla insanlık mirası- ulusal veya siyasal tutkular karşısında korunmalıdır.
3. PEN üyeleri nüfuzlarını daima uluslar arasında iyi niyetli anlayış ve karşılıklı saygı oluşturup güçlendirmek amacıyla kullanmalıdır. Üyeler ırk, sınıf ve milliyet temelli nefretleri bertaraf ederek insanlığın dünyada barış içinde yaşaması ideali uğruna ellerinden gelen her şeyi yapacaklarını taahhüt ederler.
4. PEN düşüncenin her ulusun kendi içinde ve tüm ulusların arasında engellenmeden aktarılması ilkesini savunur. PEN üyeleri gerek yaşadıkları ülkede ve ait oldukları topluluk içinde, gerekse dünyada ifade özgürlüğünün baskı altına alınmasının her biçimine karşı koyacaklarını taahhüt ederler. PEN basının özgür olması gerektiğini savunur, barış dönemindeki her türlü keyfi sansüre karşı koyacağını belirtir. PEN dünyanın siyasal ve ekonomik olarak daha üst düzeyde organize olması için devletlerin, hükümetlerin ve kuruluşların özgürce eleştirilmesini gerekli sayar. Özgürlük gönüllü bir disiplin anlamına geldiği için, PEN üyeleri, özgür basın adına ortaya çıkan yalan yayınlar, kasıtlı sahtekârlıklar ve gerçeklerin siyasal ve kişisel amaçlar uğruna çarpıtılması gibi olumsuzluklara karşı çıkmayı görev sayarlar.
5. PEN üyeliği milliyet, dil, ırk, renk ve din ayrımı yapmaksızın, bu amaçları benimseyen bütün nitelikli yazar, editör ve çevirmenlere açıktır. (Üyelik dünyada genellikle iki üyenin önerisi üzerine davet ile söz konusu olur.)
